Uşaqlarda duruş və ayaq: nə bilmək lazımdır?

Düz ayaq duruşa və ya bel ağrısına səbəb olurmu?

Şikayəti olmayan yastıpəncəliyin sonradan ayaq və ya bel problemlərinə səbəb olduğuna dair sübut yoxdur. 8–15 yaşlı uşaqlarda aparılan bir tədqiqatda daha düz ayaqla diz, bud və bel nahiyəsində şikayətlər arasında əlaqə müşahidə olunub, amma bu növ tədqiqat səbəb-nəticə əlaqəsini göstərə bilmir.

Supinator duruşu düzəldirmi?

Xeyr. Uşaqlarda içliklərin ümumi duruşu, çanağın vəziyyətini, skoliozu və ya bel ağrısını yaxşılaşdırdığını göstərən sistematik icmal və ya randomizə olunmuş tədqiqat tapılmadı. Mövcud tədqiqatlar yalnız yeriş zamanı ayaq və bacaq oynaqlarının bucaqlarında və ayaq altındakı təzyiqdə dəyişiklikləri göstərir; bu dəyişikliklərin duruşa və sağlamlığa uzunmüddətli təsiri öyrənilməyib. Yüngül skoliozu olan 18 nəfərdə aparılan kiçik tədqiqatda fizioterapiyaya əlavə edilmiş xüsusi içliklər bir il sonra onurğa əyriliyinə təsir etməyib. Böyüklərdə də içliklərin bel ağrısının qarşısını aldığı göstərilməyib.

Skoliozun hansı əlamətlərinə diqqət etmək lazımdır?

• Çiyinlərin fərqli hündürlükdə olması
• Bir kürək sümüyünün və ya bir ombanın daha çox çıxması
• Bel xəttinin qeyri-bərabər olması, bədənin bir tərəfə əyilməsi, paltarın qeyri-bərabər durması
• Qabağa əyiləndə kürəyin bir tərəfində qabarıqlıq

Skolioz adətən ağrısızdır. Bu əlamətləri görsəniz, uşaq həkiminə müraciət edin; həkim qabağa əyilmə testi və lazım olsa, rentgen müayinəsi ilə qiymətləndirmə aparır. Skolioz pis duruş, ağır çanta, idman və ya qidalanma nəticəsində yaranmır.

Məktəb çantası duruşa necə təsir edir?

• Dolu çantanın çəkisi uşağın bədən çəkisinin 15%-ini keçməməlidir.
• Hər iki qayışı taxın; qayışlar enli və yumşaq olsun, bel və ya sinə qayışından istifadə edin.
• Ən ağır əşyaları kürəyə yaxın yerləşdirin.
• Uşaq çanta ilə qabağa əyilirsə, çanta ağırdır.
• Davamlı bel ağrısı həkimə müraciət səbəbidir.

Uşağın ümumi fiziki inkişafı üçün nə faydalıdır?

Duruşu “düzəldən” sübut olunmuş məhsul yoxdur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı 5–17 yaşlı uşaqlara həftə ərzində gündə orta hesabla ən azı 60 dəqiqə orta və yüksək intensivlikli fiziki fəallıq, həftədə ən azı 3 gün əzələ və sümükləri gücləndirən hərəkətlər və ekran qarşısında oturma vaxtının azaldılmasını tövsiyə edir.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

• Skolioz əlamətləri görünürsə
• Bel ağrısı davamlıdırsa və ya uşağı gecə oyadırsa
• Bel ağrısı ilə yanaşı qızdırma, arıqlama, ayaqlarda zəiflik və ya keyimə, sidik və ya nəcis ifrazında dəyişiklik varsa